Welke boom kies ik uit het bos?

Keuze- en implementatietrajecten bij nieuwe rekenmethodes

Na acht jaar gewerkt te hebben met een rekenmethode is het zover: er mag een nieuwe aangeschaft worden! "Dat gaat er vast en zeker één worden waarin minder strategieën centraal staan voor zwakke rekenaars, waarbij differentiatie naar de onder- en bovenkant plaatsvindt en waarin maar één rekenonderwerp per les centraal staat".

Het aanschaffen van een nieuwe methode is niet alleen een flinke financiële investering, maar het bepaalt ook voor de komende jaren hoe het reken-wiskunde onderwijs er bij u op school uit gaat zien. Het is dus niet zo vreemd dat u er zeker van wilt zijn dat de goede methode gekozen wordt. Maar de keuze van één methode is geen gemakkelijke wanneer ze allemaal wonderen beloven. Dus welke kiest u?



Keuze

Het is van belang om een aantal stappen te doorlopen, zodat u met uw team overtuigend kunt kiezen voor één van de methoden. Vanuit de literatuur en ervaringen kunt u de volgende stappen onderscheiden:

  1. Instellen rekencommissie
    Formeer binnen de school een rekencommissie die zich bezig houdt met het keuzetraject. Zorg ervoor dat zowel de onder-, midden-, als bovenbouw zijn vertegenwoordigd. Deze commissie verdiept zich in het reken-wiskunde onderwijs en informeert het team. Dit alles natuurlijk in samenspraak met de directie.
  2. Teambijeenkomst 'goed rekenonderwijs'
    Bekijk samen met uw team wat wordt verstaan onder goed rekenonderwijs en op welke manier dit vorm kan worden gegeven binnen uw school. Waar moet een rekenles aan voldoen en wat vraagt dat van de leerkrachten?
  3. In kaart brengen wensen
    De rekencommissie inventariseert wat de leerkrachten prettig vinden aan de huidige methode en waar ze juist helemaal niet tevreden over zijn. Ze vragen ook naar de wensen met betrekking tot een nieuwe methode. Samen met de gegevens vanuit de teambijeenkomst over goed rekenonderwijs ontstaat er een helder 'verlanglijstje'.
  4. Globaal bestuderen van alle methoden
    Vervolgens is het goed om de algemene uitgangspunten en de visie van de nieuwe methoden op goed rekenonderwijs te bestuderen. Kijk ook naar de geformuleerde doelen en de opbouw van de leerlijnen, het instructiemodel en de didactische modellen die gehanteerd worden, de manier waarop automatisering een plaats krijgt binnen de methode en de toepassing van de referentieniveaus in de bovenbouw. Op de websites van de uitgevers vindt u vaak meer informatie over de methoden. In het tijdschrift 'Volgens Bartjens' is ook veelvuldig aandacht besteed aan de verschillen tussen de rekenmethoden.
  5. De diepte in met twee of drie methoden
    Vanuit die globale bestudering kan een keuze worden gemaakt voor twee of drie methoden die u aanspreken en die u verder wilt bestuderen. Met deze methoden gaat u meer de diepte in. U kijkt bijvoorbeeld naar de opbouw van een specifieke leerlijn en naar de verschillende oplossingsstrategieën die worden gebruikt. Maar ook naar de differentiatie voor de sterke en zwakke rekenaars. Om meer gericht te kunnen kijken, kunt u ook gebruik maken van een kijkwijzer, die is gebaseerd op uw eigen 'verlanglijstje'.
  6. Uitproberen
    Een aantal leerkrachten gaat nu de methode(n) uitproberen in de eigen groep. Kies hierbij voor verschillende bouwen of leerjaren en ook voor verschillende onderwerpen uit de methode. Neem voor deze stap ook voldoende tijd, zodat men de methode(n) ook echt leert kennen.
  7. Kiezen
    Voor u de keuze maakt, kunt u ook nog andere scholen benaderen, die al met de nieuwe rekenmethode werken. Zo krijgt u nog meer informatie over het gebruiksgemak en de eventuele effecten van de methode. Kies altijd uw eigen scholen uit en laat u hierin niet adviseren door de uitgever. Bespreek wat u tegen gekomen bent bij het bestuderen van de methode, de ervaringen van de leerkrachten die de methode hebben uitgeprobeerd, de ervaringen van andere scholen en zet dit af tegen uw 'verlanglijstje' en de visie van uw school op goed rekenonderwijs. Maak met het team de definitieve keuze.

Het doorlopen van bovenstaande stappen levert een helder en compleet beeld op en zorgt voor een verantwoorde keuze van de methode, waar het hele team achter staat.



Begeleiding keuzetraject

Op dit moment ondersteunt OCGH Advies meerdere scholen bij hun keuzetraject. Door deze scholen wordt met name de combinatie leraar-rekenspecialist als prettig ervaren: de leraar weet van het reilen en zeilen in de klas en in de school en de rekenspecialist is op de hoogte van de laatste ontwikkeling op het gebied van het reken-wiskunde onderwijs en de eisen die gesteld worden aan scholen. De expertise van beiden zorgt uiteindelijk voor een verantwoorde keuze voor een rekenmethode, waar de komende jaren prettig en met goede opbrengsten mee gewerkt kan worden. Een begeleidingstraject vanuit OCGH Advies gaat uit van bovenstaande stappen, maar wordt natuurlijk altijd aangepast aan de wensen die u als school heeft.



Implementatie

Naast het kiezen van de best passende rekenmethode, mag een correcte implementatie niet ontbreken. Het werken met een nieuwe methode is vaak even wennen en kan bij incorrecte implementatie leiden tot tegenvallende resultaten of gefrustreerde kinderen, leerkrachten en/of ouders. We adviseren dan ook om de invoering van een nieuwe rekenmethode grondig voor te bereiden, zodat vanaf dag één de neuzen dezelfde kant op staan. Bij de implementatie is het van belang om onder andere de volgende aspecten in de gaten te houden:

  • Zorg dat de leerkrachten voldoende tijd hebben om de methode te leren kennen
  • Onderzoek of er hiaten ontstaan, doordat de doelen van de oude methode niet goed aansluiten bij de nieuwe methode. Aan deze hiaten dient dan (van tevoren) extra aandacht te worden besteed.
  • Beslis of u de methode wilt invoeren voor alle leerjaren tegelijk, of dat u wilt starten in groep 3 en van daaruit wilt opbouwen. Wat het beste is, verschilt namelijk per methode.
  • Ga na of er grote verschillen zijn in het gebruik van modellen, contexten en oplossingsstrategieën.
  • Maak afspraken op teamniveau over de wijze van toetsen en normering.
  • Zorg dat er in het eerste jaar van de implementatie overlegmomenten zijn binnen het team om knelpunten te bespreken en op te lossen.
  • Monitor extra de resultaten op de methodegebonden toetsen en de Cito LOVS toetsen.


Begeleiding implementatietraject

De rekenspecialisten van OCGH Advies hebben kennis van alle nieuwe rekenmethoden en kunnen u ook bij de implementatie een helpende hand bieden. Bent u nieuwsgierig geworden naar de mogelijkheden bij u op school? Informeer dan vrijblijvend naar de mogelijkheden bij één van onze rekenspecialisten.

Telefonisch zijn deze adviseurs te bereiken op nummer: 0492 - 53 88 55

Uw rekenspecialisten

Drs. Marian CalisMail deze adviseur Drs. Hanna ElbersMail deze adviseur Martijn van Grootel, MScMail deze adviseur Drs. Karen van HultenMail deze adviseur Drs. Boukje JansenMail deze adviseur Drs. Marleen van der LogtMail deze adviseur Drs. Ingrid PhilipsMail deze adviseur Drs. Lidwien SoutbergMail deze adviseur